Etkili bir egzersiz programı oluştururken postür analizi çok önemlidir. Hepimiz temelde çok farklı vücut tiplerine sahibiz. Doğru yapılan bir postüral analiz, eğitmenin egzersiz programını oluşturmasına yardımcı olur. Örneğin, Sıkı kalça fleksörünüz varsa, bu bölgede kas grubunu çalıştırıp daha fazla gerginlik ve rahatsızlığa neden olmak yerine kasları esnetecek çalışmalar yapmak çok daha mantıklıdır.

Postür Analizi kim yapabilir?
Genellikle Postür Analizi özel eğitim almış osteopatikler, fizyoterapistler ve pilates eğitmenleri tarafından yapılır. Ancak tüm pilates eğitmenlerinin bu konuda uzman olmadığının unutulmaması gerekir.

Doğru postür nedir?
Postür, bir kişinin ayakta dururken, otururken veya uzanırken vücudunu tuttuğu pozisyondur. Bir diğer ifade ile duruşudur. Vücut, en uygun pozisyondayken en iyi şekilde çalışır. Vücut doğru postüral hizada olduğunda, ağırlığı düzgün ve uygun bir şekilde dağıtarak kasların, eklemlerin ve omurganın zahmetsizce ve birlikte uyum içinde çalışmasını sağlar. Eğer bir şey uyumsuzsa, yaralanma ve ağrılar meydana gelebilir.

Postür Analizi Nedir?
Postür analizinde, ağrı ve rahatsızlığa neden olan ya da olabilecek herhangi bir dengesizlik olup olmadığını görmek için statik duruşunuza bakılır. Kaslarınızın ve eklemlerinizin birlikte ne kadar iyi çalıştığına ve düzeltilebilecek dengesizliklerin olup olmadığı kontrol edilir. Vücudunuzun nasıl hareket ettiği araştırılır. Oluşabilecek anormalliklerin engellenmesini ve mevcut durumdaki dengesizliklerin altta yatan nedenlerini de göz önüne alarak, tedaviye veya egzersiz programlarına yol göstermeyi amaçlar.

Analiz ve Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Bir analiz ve değerlendirme sırasında, tüm vücudun genel olarak farklı açılardan hizalanmasına bakılır. Genelde ön cephe (anterior), Arka cephe (posterior) ve yan cephe (lateral) olmak üzere 3 açıdan gözlem yapılır. Değerlendirmede bu 3 açının birlikte, uzman bir göz tarafından yorumlanması oldukça önemlidir. Çünkü vücutta bulunan herhangi bir dengesizlik başka uzuvlarda da probleme neden olabildiği gibi, gözlenmesi zor bir alandaki problem nedeniyle de kaynaklanıyor olabilir. Örneğin, baş pozisyonun önde olması durumunda genelde vücut dengeyi sağlamak için kişi dizleri öne doğru kırar ya da omuz hizasında ki bir dengesizliğinin nedeni omurgada ki bir eğrilikten kaynaklanabilir.

Analiz çıplak gözle yapılabildiği gibi çekül, postür tahtaları, simetrigraf, özel cetveller, değişik yükseklikte tahta bloklar, mezura, deri bölgelerini işaretlemek için özel kalemler, fotoğraf makinası, duvara sabitlenmiş referans aralığı görselleri, geliştirilmiş özel yazılımlar ve tıbbi görüntüleme cihazları gibi alet, makine ve teçhizatlardan da faydalanılır.

Burada önemli nokta doğru teşhis ve değerlendirmenin yanında, kişinin tedavi veya egzersiz programı süresince gelişimini takip edebilmektir. Dolayısıyla yöntem ve gereçler seçilirken buna dikkat edilmelidir.

Ön Cephe Postür Analizi (Anterior Analysis)
Analiz hastanın çıplak ayakla ve uygun giysilerle kendini rahat hissettiği pozisyonda durmasıyla yapılır. Ön cepheden sağlıklı bir görüntü alındığında aşağıdaki durumlar kontrol edilir.

  • Bas sağa veya sola kayıyor mu?
  • Omuzlar eşit seviyede mi?
  • Karin sağa veya sola kayıyor mu?
  • Bel sağa veya sola kayıyor mu?
  • Kollar eşit uzunlukta, cubital açı değerleri eşit mi?
  • Kalçanın her iki tarafı da eşit yükseklikte mi?
  • Dizler içe veya dışa kayma gösteriyor mu?
  • Ayaklar normal açılımında mı?

Arka Cephe Postür Analizi (Posterior Analysis)
Aynı rahat duruş pozisyonunda arka cepheden sağlıklı bir görüntü alındığında aşağıdaki durumlar kontrol edilir.

  • Bas sağa veya sola kayıyor mu?
  • Omurga nötr mü? Yani bir eğrilik görülüyor mu?
  • Omuzlar eşit seviyede mi?
  • Kalçanın her iki tarafı da eşit yükseklikte mi?
  • Dizler içe veya dışa kayma gösteriyor mu?
  • Ayaklar normal açılımında mı?
  • Achill tendonun içe veya dışa kayması var mı?
  • Ayaklar normal açılımında mı?

Yan Cephe Postür Analizi (lateral analysis)
Aynı rahat duruş pozisyonunda yan cepheden sağlıklı bir görüntü alındığında aşağıda noktaların aynı düzlemde bir doğru oluşturup oluşturmadığı kontrol edilir.

  • Kulak memesi
  • Omuz çıkıntısının orta noktası
  • Kalça (Uyluk Kemiğinin kalça ile birleştiği noktadaki çıkıntı)
  • Diz kapağının hemen arkası
  • Ayak bileğinin 3 cm ila 3,5 cm önü

Lateralde bu doğrunun düzgün olması kas dengesinin yerinde olduğu, eklem ve bağlarda bir zorlanmanın olmadığının göstergesidir.

Analiz sonucunda tespit edebilecek bazı postüral bozukluklar
Lordoz, Kifoz, Kifo-lordoz, Skolyoz, Anterior pelvik tilt (inklinasyon acisinin artmasi), Posterior pelvik tilt (inklinasyon acisinin azalmasi), Genu recurvatum (diz ekleminde hiperekstansiyon), Pes cavus, Pes planus, Pes cavus, Başın sağa veya sola fleksiyonu/rotasyonu, Omuz yükseklikleri farklı/yuvarlak omuz, Çökük göğüs, fıçı göğüs, pektus ekskavatum, pektus karinatum, Harrison oluğu, Bel seviyelerinde eşitsizlik, Dizlerde tibial torsiyon, genuvarum (O bacak), genuvalgum (X bacak)

Postür analizini kimler yaptırmalı?
Kısaca herkes diyebiliriz. Postür analizi sayesinde, vücudunuzun yaşam tarzınıza nasıl adapte olduğunu öğrenebilirsiniz. Hepimiz zamanla kötü alışkanlıklar geliştiririz. Örneğin, bütün gün masa başında oturmak, bebekleri kalçanızda tutmak veya egzersizden önce ve sonra açma germe hareketlerini yapmamak suretiyle hareketlerimizde zayıflıklar ve değişimler meydana getiririz. Bir değerlendirme bunları size gösterecek ve onları nasıl değiştireceğiniz konusunda size bilgi verecektir. Tekrarlayan ağrı çekenler veya düşük fiziksel performans gösterenler, özellikle postüral değerlendirmeden oldukça faydalanacaktır. Farkındalık, altta yatan sorunları anlamak ve düzeltmek için ilk adımdır.
Ayrıca postür analizi özellikle çocuklarda ileri yaşlarda düzeltilmesi ve tedavisi imkansız olabilecek bazı rahatsızlıkların erken teşhis edilmesi ve önlem alınması konusunda oldukça önemlidir.